Ochrona przed kleszczowym zapaleniem mózgu

„Szczepienie jest zalecane każdemu, tak samo dzieciom, jak i dorosłym, mieszkającym lub podróżującym do terenów endemicznych.” (dr I. Mutz, Leoben)

W przeszłości główną kwestią podczas podróżowania z jednego kraju do drugiego było zapobieganie chorobom tropikalnym. Na szczęście obecnie rozwinięty został system szczepień, który zapewnia znaczącą ochronę.

Istnieje całe mnóstwo skutecznych szczepionek o doskonałym stopniu tolerancji. Dla każdego Europejczyka zalecane są szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i wirusowemu zapaleniu wątroby. Kleszczowe zapalenie mózgu (wczesnoletnie zapalenie opon mózgowych i mózgu) występuje endemicznie w 27 krajach. Każdy, kto mieszka lub podróżuje do tych krajów potrzebuje ochrony.

Drobiazgowe badania nad epidemiologią kleszczowego zapalenia mózgu (wczesnoletniego zapalenia opon mózgowych i mózgu) rozpoczęto dopiero niedawno. Dlatego szacowana liczba nieznanych przypadków kleszczowego zapalenia mózgu jest bardzo wysoka. Podróżujący z Amsterdamu, którzy nie znają z Holandii kleszczowego zapalenia mózgu, mogą zarazić się np. spacerując w Austrii. Niczego nie podejrzewający hiszpańscy podróżnicy jeżdżący na rowerach przez kraje bałtyckie mogą również z łatwością się zarazić.

Jeśli podróżujemy do Afryki Środkowej, musimy pamiętać o malarii. Afrykanie powinni brać pod uwagę ryzyko zarażenia się kleszczowym zapaleniem mózgu, kiedy przyjeżdżają do Europy.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje: „Kleszczowe zapalenie mózgu jest poważną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, która może spowodować zgon lub długoterminowe następstwa neurologiczne u 35–58% pacjentów.”

Dołączona mapa Europy przedstawia aktualne rozmieszczenie kleszczowego zapalenia mózgu (wczesnoletniego zapalenia opon mózgowych i mózgu). Obszary endemiczne zostały zaznaczone na żółto. Co roku w Europie wykrywa się nowe tereny endemiczne.



Wskazówki dotyczące profilaktyki:

- Ubieraj się w jasne kolory, na których łatwo zauważyć kleszcza i zakrywaj ręce i nogi. Noś koszule z długimi rękawami, obcisłe w talii, długie spodnie ciasne w kostkach, wsunięte do skarpetek i buty przykrywające całą stopę. - Nakładaj na skórę dietylotoluamid (tj. DEET), a na odzież permetrynę. Ale nie nakładaj tego na ubrania, które masz właśnie na sobie i pozostaw ubrania do całkowitego wyschnięcia przed ich nałożeniem. - Codziennie sprawdzaj, czy na skórze nie ma kleszczy. Sprawdzaj dzieci dwa do trzech razy dziennie. Sprawdzaj pod wszywanym paskiem, pod ściągaczem skarpetek oraz w innych wilgotnych miejscach. - Usuwaj kleszcze za pomocą pęsety z cienkimi końcami. Chwyć mocno kleszcza, tak blisko skóry, jak tylko możliwe. Pewnym ruchem oderwij ciało kleszcza od skóry (nie obracając!). Jeśli pozostaną części kleszcza wbite w skórę, należy je usunąć tak szybko, jak tylko możliwe. Paraliżowanie kleszcza olejem, kremem itp. może spowodować wstrzyknięcie większej ilości materiału zakaźnego do ciała – a więc nie używaj wazeliny, płonących zapałek, ani końcówek papierosów, pilników do paznokci lub innych przedmiotów.

Aktualnie nie jest znane leczenie przyczynowe kleszczowego zapalenia mózgu. Udowodniono , że nie można polegać na zapobieganiu przez ubieranie się w specjalny sposób ani przez stosowanie repelentów przeciw kleszczom.

Jednak kleszczowemu zapaleniu mózgu można skutecznie zapobiegać przez czynną immunizację.
Prawidłowo przeprowadzone szczepienie powoduje tworzenie specyficznych przeciwciał. Te przeciwciała wystarczają do natychmiastowego zwalczenia infekcji spowodowanej ugryzieniem przez zarażonego kleszcza, dzięki czemu nie dochodzi do rozprzestrzeniania się wirusa w organizmie. Ludzie, którzy zostali zaszczepieni, są w znacznych stopniu chronieni przed chorobą i jej konsekwencjami.
Istotna jest także technika szczepienia. Zastrzyk należy wykonać w mięśnie górnej części ramienia.
Optymalnym momentem do rozpoczęcia szczepień przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu jest zima. Ma to na celu zapewnienie ochrony przed rozpoczęciem sezonu na kleszcze na wiosnę.
Szczegółową poradę medyczną można uzyskać u swojego lekarza lub farmaceuty.